Çoğu kurumda yedekleme yazılımı kurulu, işler zamanında çalışıyor ve panelde yeşil işaretler görünüyor. Bu iyi bir başlangıç. Ama asıl soru başka: bir gün ihtiyaç duyduğunuzda o yedekten gerçekten geri dönebilir misiniz?
Yedek almak ile geri yükleyebilmek aynı şey değil
Yedekleme işinin “başarılı” görünmesi, verinin hedefe yazıldığını söyler. Verinin okunabildiğini, uygulamanın o veriyle ayağa kalkabildiğini ya da geri dönüşün beklediğiniz sürede tamamlanacağını söylemez. Aradaki farklar genellikle ihtiyaç anında ortaya çıkar.
Örneğin şunlar sık görülen sorunlardır:
- Yedek alınıyor ama bazı sunucular, veritabanları ya da paylaşımlı klasörler kapsama hiç eklenmemiş.
- Yedek dosyası bozulmuş ya da eksik, ancak iş yine de tamamlanmış görünüyor.
- Geri yükleme için gereken parola, anahtar ya da yazılım lisansı yalnızca eski bir yöneticinin elinde.
- Geri yükleme adımları yazılı değil; kimin ne yapacağı belirsiz.
- Yedek, asıl verinin bulunduğu yerde duruyor ve aynı olaydan etkileniyor.
Düzenli geri yükleme testi neden gerekir?
Geri yükleme testi, yedeğin bir kez daha doğrulanmasıdır ama daha önemlisi sürecin provasıdır. Test sayesinde:
- Yedeğin okunabildiğini görürsünüz. Dosya bozulması ya da eksik kapsam, kriz anında değil sakin bir günde ortaya çıkar.
- Geri dönüş süresini tahmin edersiniz. Veri hacmi, ağ hızı ve depolama performansı gerçek bir denemede görülür. İş birimlerine “ne kadar sürede geri döneriz” sorusuna tahmin yerine deneyimle cevap verebilirsiniz.
- Sorumlulukları netleştirirsiniz. Kim hangi adımı yapacak, kime haber verilecek, hangi bilgilere ihtiyaç var, hepsi görünür olur.
- Değişiklikleri yakalarsınız. Yeni bir sunucu eklendiğinde ya da bir uygulama taşındığında yedek kapsamının güncellenip güncellenmediği test sırasında fark edilir.
Geri yükleme testi nasıl planlanır?
Her kurumun yapısı farklıdır; aşağıdaki adımlar genel bir çerçeve sunar.
1. Neyin geri yükleneceğini listeleyin
Önce iş açısından kritik sistemleri belirleyin: e-posta, dosya sunucusu, ERP veya CRM veritabanı, alan denetleyicisi gibi. Hepsini aynı anda test etmeniz gerekmez; öncelik sırası belirleyip dönüşümlü ilerleyebilirsiniz.
2. Test türünü seçin
Her testin kapsamı aynı olmak zorunda değil. Tek bir dosyayı geri getirmek, bir sanal sunucuyu ayrı bir ortamda açmak ya da bir veritabanını test kopyası olarak yeniden oluşturmak farklı derinlikte denemelerdir. Zamanla daha kapsamlı senaryolara geçilebilir.
3. Üretim ortamını etkilemeyin
Geri yüklemeyi canlı sistemin üzerine değil, ayrı bir alana ya da izole bir test ortamına yapın. Böylece test sırasında beklenmedik bir değişiklik yaşanmaz.
4. Sonucu doğrulayın
“Geri yükleme tamamlandı” demek yeterli değildir. Dosyalar açılıyor mu, veritabanı tutarlı mı, uygulama çalışıyor mu, kullanıcılar gerekli verilere erişebiliyor mu? Kontrol listesini önceden hazırlayın.
5. Süreyi ve sorunları kaydedin
Her testte ne kadar zaman harcandığını, hangi adımların takıldığını ve neyin eksik olduğunu yazın. Bu kayıtlar bir sonraki testin ve olası bir gerçek olayın temel referansı olur.
6. Takvime bağlayın
Test bir kerelik bir proje olmamalı; düzenli bir takvimi olmalı. Sıklığı sistemin kritikliğine ve değişim hızına göre belirleyin. Büyük bir altyapı değişikliğinden sonra ek test yapmak iyi bir alışkanlıktır.
Yedeğin yeri de önemlidir
Yedeklerin bir kopyasının asıl verinin bulunduğu yerden farklı bir konumda tutulması, tek bir olaydan hem verinin hem yedeğin etkilenmesi riskini azaltır. Sektörde bu yaklaşım sık sık “birden fazla kopya, farklı ortam, en az bir kopya başka konumda” biçiminde özetlenir.
7 Tepe Bilişim bu konuda ne yapıyor?
Yönetilen BT hizmetlerimizin içinde yedekleme ve replikasyon yönetimi var: yedek işlerinizi yönetir ve izleriz, saha dışı kopyayı ve anlık görüntü politikalarını yürütürüz. Geri yükleme testini isteğe bağlı olarak kapsama ekleriz; sıklığını ve raporunu teklifte yazarız. Bulut yedeklemeyi ise ek hizmet olarak sunarız. Geliştirdiğimiz yedekleme yazılımı TakeBackup hakkında bilgi almak için de bize ulaşabilirsiniz.
Bu konuda ayrıca: Yedeğin geri dönebilmesi için sorulacak 5 soru
Yedeklerinizin geri dönebildiğinden emin olmak mı istiyorsunuz? Yedekleme ve felaket kurtarma hizmetimizi inceleyin: Yedekleme ve Felaket Kurtarma
